Masz pytania? Zadzwoń 530 039 501, 15 842 79 31
godziny pracy: pon. - pt. 8.00 - 18.00 sob. 8.00-14.00
    Jesteś tutaj:
  1. « Wróc do  Poradnik
  2. Co warto wiedzieć o olejach w samochodzie? Olejowe ABC
Dominika Pyć, 13.08.2020 12:21:04

Co warto wiedzieć o olejach w samochodzie? Olejowe ABC

Olej nie tylko smaruje części mechaniczne, ale także odpowiada po części za chłodzenie jednostki. Bardzo ważne jest więc utrzymywanie odpowiedniego poziomu oleju w silniku, za mało oleju może powodować gorsze smarowanie i chłodzenie silnika. Z kolei za wysoki poziom oleju może spowodować uszkodzenie uszczelnień silnika oraz wzrost zużycia paliwa.

Co ile wymieniać olej silnikowy?

W autach obecnie produkowanych producenci zachęcają klientów dłuższymi interwałami wymian oleju sięgających 30 tysięcy kilometrów. Jednak oleje sygnowane symbolem Long-Life nie wytrzymują takiego przebiegu i często można przez taką oszczędność zniszczyć silnik. Wiele warsztatów zaleca, więc tradycyjna wymianę co około 15 tysięcy kilometrów lub co rok. Częstotliwość wymiany oleju powinna być uzależniona od stylu jazdy kierowcy, i tak np. użytkując samochód sporadycznie, który jest często odpalany i jeżdżony na krótkich odcinkach (powinno się wtedy interwał wymian skrócić o 2-5 tysięcy kilometrów. W autach użytkowanych intensywnie (sportowe oraz terenowe) powinno wymieniać się olej co 10 tysięcy lub częściej. Użytkownicy pojazdów wyposażonych w instalację LPG także powinni częściej wymieniać olej w, najlepiej okres pomiędzy wymianami skrócić o 1/3, powodem jest większa zawartość azotu w tym paliwie oraz wyższa temperatura spalania.

Jaki olej zatem stosować?

Wymieniając lub dolewając oleju do silnika powinniśmy zawsze sprawdzić jaki olej zaleca producent. Piszemy o tym więcej w dalszej części artykułu, na początek warto wyjaśnić dlaczego warto "lać" dobry jakościowo olej oraz o odpowiednich parametrach. Pierwszym krokiem jest lepkość oleju oznaczona symbolami 0w, 5w, 10w, 15w. Symbol „W” oznacza winter-zima, określa jak reaguje olej na temperaturę silnika i tak np. 0w będzie bardziej „wodnistym” olejem, będzie mniej gęstniał w niskich temperaturach i lepiej smarować silnik przy starcie. Z kolei kolejna liczba stosowana po literze „W” 10, 20, 30, 40, 50 czy 60, im cyfra jest wyższa tym olej jest bardziej odporny na wyższe temperatury i tym samym bardziej gęsty. Oleje 5w30 są rzadsze przez co tworzą mniejsze opory i nazywane są dzięki temu olejami energooszczędnymi lub ekologicznymi. Stosuje się je głównie w silnikach ciasno spasowanych, gdzie gęstszy olej mógłby spowodować mikro zniszczenia na powierzchni cylindrów poprzez zwiększone tarcie. Niestety nie wszystkie silniki mogą być smarowane olejem energooszczędnym, olej o gęstości 10w60 przeznaczony jest głównie do silników luźno spasowanych i aut sportowych, gdzie temperatura oleju jest wyższa niż w autach miejskich. Do aut miejskich, których na drogach mamy najczęściej stosuje się olej o oznaczeniu 40.

Warto również podczas wyboru oleju zwrócić uwagę na normy oleju jakie są wymagane przez producenta do poprawnego działania silnika w samochodzie. Normy takie klasyfikuje ACEA co w tłumaczeniu oznacza Asocjacje Konstruktorów Europejskich Samochodów.

Wg ACEA dzielimy oleje silnikowe na:

A- silniki benzynowe

B- lekkie silniki diesla

C- oleje kompatybilne z systemami katalicznymi silników benzynowych oraz diesla o niskiej zawartości siarki, fosforów i popiołów siarczanych (SAPS)

E- do obciążonych silników diesla

ACEA klasyfikuje oleje dodając do litery cyfrę i tak np. oznaczenie A1 oznacza olej o standardowej jakości a oznaczenie A5 olej o wysokiej jakości, który możemy użytkować z dłuższymi interwałami wymian oraz ograniczona on spalanie paliwa pojazdu. Norma „B” oznacza jest tak samo jak „A”.

Wszystkie nowoczesne silniki benzynowe są obecnie wyposażone w katalizatory oraz diesle nowej generacji wyposażone w filtry cząstek stałych (DPF). Olej stosowany do takich silników musi spełniać określone wymagania, głównym jego wymogiem jest niska zawartość popiołu siarczanego, fosforu i siarki (oleje niskopopiołowe) czyli spalające się bez osadu. Taki olej zagwarantuje wydłużoną eksploatacje katalizatorów oraz DPF-u.

Oleje oznaczone symbolami C1 i C4 są olejami niskopopiołowymi dzięki temu będą wydłużały eksploatację katalizatorów oraz filtrów cząstek stałych. Norma C2 i C3 dotyczy olejów średniopopiołowych, taki olej też będzie dbał o DPF, lecz tam ilość dodatków popiołowych jest większa.

Ile oleju do silnika?

Ilość oleju jest zależna od rodzaju silnika w jednym silniku może się go mieścić 3 litry, a w dużych silnikach (np. 8 cylindrowych) nawet 10 litrów. Do sprawdzenia ilości oleju jaka powinna być należy skorzystać z katalogu producenta oleju i sprawdzić jaką ilość przewiduje producent dla Naszego pojazdu. Olej należy regularnie sprawdzać (przynajmniej przed dłuższą podróżą lub co około 1000km), w tym celu należy ustawić samochód na równej powierzchni, silnik musi być zimny by olej mógł swobodnie spłynąć do miski olejowej. Do sprawdzenia poziomu korzystamy z bagnetu umieszczonego w silniku, tam olej powinien się mieścić w specjalnej podziałce (najlepiej w połowie podziałki). Niektóre silniki mogą spalać nawet 1L/1000km oleju i jest to dopuszczalne spalanie oleju przez producenta silnika. Zbyt duża ilość oleju może uszkodzić uszczelnienia silnika, olej może się przedostać na tarczę sprzęgła, wówczas dochodzi do ślizgania się tarczy sprzęgła. Może także dojść do uszkodzenia uszczelniacza wałka rozrządu bądź uszczelniacza wału korbowego, olej dostanie się na pasek rozrządu i dochodzi do jego przyspieszonego zużycia. Większe wydatki także czekają nas, gdy dojdzie do wzrostu ciśnienia oleju i uszkodzone zostaną uszczelniacze zaworowe lub uszkodzony zostanie katalizator bądź filtr DPF.

 

Olej do skrzyni biegów

W internecie krąży wiele mitów na temat oleju do skrzyni biegów, mówią one głównie o tym, że nie jest wskazana jego wymiana, ponieważ może dojść w ten sposób do jej awarii. Mit ten może się okazać prawdą pod warunkiem, że procedura wymiany będzie przeprowadzona nieprawidłowo. Źle przeprowadzona wymiana oleju to m.in.:

  • Zbyt mała ilość wlanego oleju, brak około 100 ml oleju może spowodować awarię skrzyni biegów
  • Źle dobrany olej również będzie miał wpływ na żywotność skrzyni biegów oraz jej głośniejszą pracę
  • Wycieki skrzyni biegów również wpływają negatywnie na eksploatację tego mechanizmu, olej ze skrzyni wycieka zwykle z uszczelniaczy półosi napędowych.

Przy doborze oleju  do skrzyni biegów należy głównie zwracać uwagę na rekomendację producenta, a nie na to czy olej jest syntetyczny czy mineralny. Olej w skrzyni biegów nie tworzy nagarów, więc nie zachodzi proces doszczelniania przez nie. Czasem nawet przy prawidłowym doborze oleju oraz jego poprawnej wymianie (odpowiednim poziomie oleju) może dojść do awarii. Jednak warto zauważyć, że doszło by do tego prędzej niż później, ponieważ opiłki metalu które znajdowały się w skrzyni biegów wyciszały ją, przy wymianie oleju zostały one wypłukane.

 

Do określania specyfikacji jakościowej i lepkościowej została stworzona specjalna grupa API (American Petroleum Institute). Dzięki oznaczeniom API możemy w prosty sposób sprawdzić jaki olej powinniśmy stosować do swojej przekładni manualnej.

 

W samochodach tradycyjnych w większości stosowany jest olej o klasie GL-4, który dobrze zabezpiecza koła zębate skrzyni biegów oraz łożyska. Wartości oznaczeń najpopularniejszych olei to 75W, 80W, 85W oraz SAE 90, 140, 250. W tym wypadku najczęściej stosowaną gęstością oleju jest 80W90, jednak stosowanie oleju dużej lepkości może wpłynąć na wyciszenia przekładni, lecz może przyczynić się do utrudnionej zmiany biegów w niższych temperaturach.

 

 

 

Wymiana oleju w automatycznej skrzyni biegów

Przed wymianą oleju w automacie warto się zastanowić, do czego on właściwie służy? Spełnia on 3 podstawowe funkcje, od zapewnienia odpowiedniego smarowania w przekładni, przenosi moment obrotowy w konwerterze, chłodzi przekładnie oraz zapewnia jej odpowiednie sterowanie.

Klasyczna wymiana oleju powinna być przeprowadzana co minimum 3 lata, poprzez odkręcenie miski olejowej jest mało skuteczna, ponieważ nie usuniemy w ten sposób całego oleju z mechanizmu. Większość oleju zostanie w konwerterze i obecnie spuszczenie oleju z niego jest niemożliwe poprzez braku specjalnego korka, który pozwalałby na opróżnienie oleju.

W warsztatach wyspecjalizowanych w wymianie oleju w automatycznych skrzyniach biegów możemy skorzystać z opcji dynamicznej wymiany oleju. Dzięki takiej wymianie oleju uzyskujemy w pełni wymieniony olej w skrzyni biegów, gdzie przy tradycyjnej wymianie oleju możemy go wymienić w 50%. W taki sposób uzyskujemy wymieszanie się starego oleju ze świeżym. Pełna wymiana polega na podłączeniu specjalnej maszyny pod skrzynie biegów, która pompuje olej płucząc skrzynie ze wszystkich zanieczyszczeń oraz wypłukując stary olej. Przy wymianie oleju warto zaopatrzyć się w nowy filtr skrzyni biegów, przygotować się należy, że przy takiej wymianie zużyjemy około 3l więcej oleju ATF. Usługę tą warto polecić wyspecjalizowanemu warsztatowi, który usługę wykona fachowo i udzieli Nam na to gwarancji.

Dobór oleju do skrzyń automatycznych

Oleje przeznaczone do przekładni automatycznej są to syntetyczne oleje ATF (Automatic Transmission Fluid) zapewniają one:

- płynność zmiany przełożeń

- bezawaryjną pracę przekładni

- obniżoną temperaturę pracy przekładni o 15 stopni

- możliwość przenoszenia większych sił przez przekładnie

Do poprawnego dobrania oleju do przekładni automatycznej, trzeba skorzystać z katalogu producenta i wybrać produkt dedykowany dla Naszego pojazdu. Na oleju do takiej przekładni nie warto oszczędzać, ponieważ gdy dojdzie do uszkodzenia przekładni, to koszty będą bardzo wysokie.

Niewłaściwy olej może mieć także wpływ na mniej płynne przełączanie się biegów oraz powodować uszkodzenia uszczelnień.